Chương 20: Mai gia thư viện (3)
Đang lúc suy nghĩ, bỗng có một người bước đến bên cạnh Trần Nguyên Chỉ, khách khí chắp tay với nàng: “Biểu muội.”
Trần Nguyên Chỉ quay đầu nhìn, thì ra là con trai của cậu hai, Thẩm Hà.
Nàng lập tức đứng dậy đáp lễ: “Biểu ca.”
Thẩm Hà mỉm cười, khí chất có vài phần giống Ngu Hàn, nhưng hắn trông âm nhu hơn, đôi mắt lại rất giống Trần Nguyên Chỉ.
Đối với phủ Thẩm Bá Hầu mà nói, nhà họ Trần hiện giờ chẳng phải mối thân thích gì quý giá. Bốn người con gái nhà họ Thẩm, ngoài Thẩm Dục ra, ai cũng gả vào nhà cao cửa rộng, lại đều sinh được con trai, địa vị trong nhà chồng vững như bàn thạch.
Ngự sử chỉ là quan tam phẩm, thăng tiến chẳng dễ dàng, nay lại dính dáng đến Thất hoàng tử – người mà Thịnh Đế ghét nhất. Vì thế trước khi Thẩm Hà đến Giao Châu lần này, phụ thân hắn đã dặn dò: với Trần Nguyên Chỉ không cần quá thân thiết, chỉ cần giữ vẻ ngoài là đủ.
Trần Nguyên Chỉ đương nhiên hiểu rõ thái độ hiện tại của phủ Thẩm Bá Hầu. Xét thời thế mà hành xử, vốn là chuyện thường tình.
Nàng ở hậu cung bao năm, cũng cần những trợ lực như vậy. Ít nhất so với người ngoài, “người nhà” mới bằng lòng trói buộc lợi ích vào một chỗ, cùng nhau đẩy nàng lên vị trí cao hơn.
Trần Nguyên Chỉ nhận phần tình cảm này, đối với mấy vị biểu ca biểu đệ cũng có thể nâng đỡ thì nâng đỡ.
Lần này, e rằng càng phải như vậy.
“Biểu muội sao lại ngồi ở đây?”
Trần Nguyên Chỉ chớp mắt: “Tiểu muội thích yên tĩnh, nên không ra phía trước góp vui.”
Trong chính đường, năm vị trí đầu tiên là dành cho năm người từ Yến Đô đến: con trai Hộ bộ Thượng thư Ngu Hàn, đại tiểu thư Ngự sử phủ Trần Nguyên Chỉ, nhị tiểu thư Đô hộ phủ Bạch Diệu Tuyết, nhị công tử Thiếu sử phủ Chu Kỷ Hành, và tam công tử phủ Thẩm Bá Hầu Thẩm Hà.
Xa hơn một chút là đại tiểu thư nhà họ Mai, Mai Trúc Khanh, cùng Lý Ngạn – người lấy tên giả là “Ẩn Chu”.
Những người còn lại tự chọn chỗ ngồi. Lúc này giờ đã gần đến, ai nên ngồi đều đã ngồi xuống, chỉ riêng phía trên còn trống một chiếc bàn, tạm thời chưa ai dám ngồi.
Thẩm Hà khẽ nhướng mày, cười gật đầu: “Cũng được, đợi vài hôm nữa ta lại nói chuyện với biểu muội.”
Trần Nguyên Chỉ khẽ cúi người.
Sau khi Thẩm Hà đi, nàng mới ngồi lại.
Mai Trúc Khanh là người cuối cùng bước vào. Nàng trước hết liếc qua chỗ ngồi của mọi người, cuối cùng nhanh chóng liếc về phía Lý Ngạn…
Trong lòng dấy lên chút căng thẳng.
Dung mạo hoàng tử đương nhiên bất phàm, nhất là mẹ ruột của Lý Ngạn. Giờ nghĩ lại, người phụ nữ đó có lẽ có vài phần giống Kiều Hy, nên mới được Thịnh Đế sủng hạnh. Nhưng chưa đầy một năm, Thịnh Đế đã chán, chỉ ban cho một vị phân rất thấp, khiến hai mẹ con trở thành kẻ có cũng được không có cũng chẳng sao trong hoàng cung.
Vì thế giữa đôi mày Lý Ngạn luôn phảng phất vẻ cẩn trọng dè dặt, khiến gương mặt tuấn tú kia cũng mất đi vẻ rạng rỡ.
Nhưng trong số các thiếu nam thiếu nữ ngồi đây, mấy ai từng thấy dung mạo thật của hoàng tử? Cho nên dù Lý Ngạn có khiêm nhường đến đâu, vẫn không thiếu những ánh mắt dõi theo.
Mai Trúc Khanh nở nụ cười, thấy còn hai cô nương đứng, bèn tốt bụng nhắc họ mau ngồi xuống, tiên sinh sắp đến rồi.
Hai cô nương nhìn nhau, rốt cuộc chẳng ai dám ngồi hàng đầu.
Mai Trúc Khanh ngẩng lên, từ xa thấy Trần Nguyên Chỉ ngồi cuối, bèn nhanh bước đến: “Trần tiểu thư, nàng có muốn đổi lên phía trước không?”
Trần Nguyên Chỉ lắc đầu: “Đa tạ Mai tiểu thư, nhưng không cần đâu.”
Chuyện này…
Mai Trúc Khanh thoáng do dự, đành gọi Tần Tĩnh Vân: “Tần tiểu thư, hay là nàng ngồi ở đó đi.”
Mặt Tần Tĩnh Vân hơi ửng đỏ, nàng mở miệng, nhưng ngại ở đây có quá nhiều nam tử, thật sự không nói nên lời, đành theo sắp xếp của Mai Trúc Khanh mà ngồi xuống.
Mai Trúc Khanh lại tìm chỗ cho cô nương còn lại ngồi. Chẳng bao lâu, tiên sinh quả nhiên đến.
Chính đường yên tĩnh hẳn, mọi người đứng dậy chào tiên sinh.
Bài học đầu tiên của Mai gia thư viện là: “Dời cây gỗ để lập tín”.
Trần Nguyên Chỉ vẫn còn chút ấn tượng.
Chỉ nghe tiên sinh giọng điềm đạm: “Hôm nay không giảng kinh, không bàn sử, chỉ luận việc này. Thương Ưởng biến pháp, sợ dân không tin, bèn dựng cây gỗ dài ba trượng ở cửa nam kinh đô, chiêu mộ người có thể khiêng đến cửa bắc thì thưởng mười kim. Dân thấy lạ, không ai dám khiêng. Lại nói: ‘Ai khiêng được sẽ thưởng năm mươi kim’. Có một người khiêng, liền được thưởng năm mươi kim, để tỏ rõ không lừa dối. Sau đó, lệnh biến pháp ban xuống, dân đều tuân theo. Chư vị, hôm nay hãy luận một phen: ‘dời cây gỗ để lập tín’ này lập nên thứ ‘tín’ nào? Là tín của quân vương? Hay tín của pháp lệnh? Là lập tín với dân? Hay lập uy với triều đình? Năm mươi kim kia là thưởng cho lòng dũng cảm, hay mua lấy chữ tín?”
Câu hỏi đặt ra, học đường lặng như tờ.
Trần Nguyên Chỉ cúi mắt cười.
Hôm nay nghe lại đề này, mới biết tầm nhìn xa của nhà họ Mai.
Bài học này, bề ngoài chỉ bàn câu chuyện ngàn năm trước, nhưng lại như tấm gương phản chiếu lập trường gia tộc, tâm tính cá nhân, thậm chí dã tâm tiềm ẩn của từng người.
Không chỉ truyền dạy học vấn, mà còn là màn dạo đầu cho những biến động tương lai.
Ai coi trọng hiệu quả thực tế, ai quan tâm gốc rễ là dân, ai lại nịnh bợ cường quyền? Một đề bài, xem mỗi người trả lời thế nào.
Chẳng mấy chốc, mọi người lần lượt nêu ý kiến, cuối cùng chỉ còn Trần Nguyên Chỉ chưa đáp, ánh mắt tiên sinh bèn dừng lại trên nàng.
Trần Nguyên Chỉ chậm rãi đứng dậy: “Học trò… không biết.”
Hai chữ như giọt nước rơi vào chảo dầu, khơi lên một trận xôn xao nhỏ.
Lý Ngạn quay đầu, nhàn nhạt liếc nhìn Trần Nguyên Chỉ.
Mai Trúc Khanh thì khẽ nhíu mày.
Đại tiểu thư nhà Ngự sử, đến thử cũng không thử, lại trước mặt mọi người nói không biết sao?
Tiên sinh nhìn nàng một lát, chậm rãi nói: “Học hải vô bờ, biết thì nói biết, không biết thì nói không biết, ấy mới là biết. Ngồi xuống đi.”
Trần Nguyên Chỉ ngồi xuống, thu mắt làm ra vẻ ngượng ngùng.
Tín, chẳng qua là thứ dễ hao mòn nhất và rẻ mạt nhất trong thuật vua chúa, hôm nay có thể lập, ngày mai có thể phá. Thứ “tín” chân chính bắt nguồn từ thực lực bất bại và sự cám dỗ không thể kháng cự, chứ không phải một hai khúc gỗ.
Lẽ nào Trần Nguyên Chỉ phải đem đạo lý mà mình đã đánh đổi bằng tính mạng và tự do để nói cho bọn họ?
Không, đương nhiên là không thể.
Nhất là Lý Ngạn.
Kiếp này hắn chỉ có thể yên ổn làm một hoàng tử.
Rút củi dưới đáy nồi, chặt đứt nền móng tương lai của hắn.
Bọn họ tuy không phải kẻ thù, nhưng cũng tuyệt đối sẽ không là bạn.